Strona główna

Witamy na stronie internetowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej   w Przemyślu. Wszelkie nasze działania są ukierunkowane na  wspieranie i umożliwianie rozwoju naszych klientów: dzieci, rodziców, nauczycieli i wychowawców.  Dokładamy wszelkich starań aby nasza działalność diagnostyczna, terapeutyczna, profilaktyczna i  edukacyjna przyczyniała się do podnoszenia  jakości życia odbiorców naszych profesjonalnych usług. Zapraszamy do współpracy.

Z wyrazami szacunku : Dyrekcja i Pracownicy Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej.

           

Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest: Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna  w Przemyślu ul. Kapitulna 4, 37-700 Przemyśl

Kontakt z Inspektorem Ochrony Danych możliwy jest poprzez adres e-mail: 

iodedukacja@um.przemysl.pl lub pisemnie na adres administratora danych.

………………………………………………………………………………………………………….

 

Osoba odpowiedzialna za sprawy orzecznicze: mgr Andrzej Kochmański 

Przyjmuje w dniach :

wtorek od 8.00 do 12.00

środa od 8.00 do 12.00

czwartek od 13.00 do 16.00

piątek od 10.00 do 14.00

mail poradni: porpp@op.pl

———————————————————————————————

Zapraszamy do zapoznania się z artykułem naszej koleżanki pedagog 

Anny Demkiewicz

na temat: ” Pozytywna dyscyplina- co to takiego  ” w zakładce:

Dla rodziców i nauczycieli.      

 

———————————————————————————-

 

W dniu 23.05.2022r w Bibliotece Publicznej im. Ignacego Krasickiego w Przemyślu odbyła się konferencja pt:.” Ku lepszej współpracy”. Gościem honorowym była Pani Katarzyna Okulicz-Kozaryn, która wygłosiła wykład na temat ;’ „Współczesne modele w zakresie holistycznego podejścia do profilaktyki   i promocji zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.” Organizatorem konferencji  była Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Przemyślu  wraz z Urzędem Miejskim Wydziałem Spraw Społecznych i Obywatelskich w Przemyślu.
Na konferencji zaprezentowali się  przedstawiciele instytucji zajmujących się w Przemyślu pomocą psychologiczno, pedagogiczno, terapeutyczno, psychiatryczno, rehabilitacyjno- wspomagajacą  dzieci i młodzieży, zwłaszcza w kontekście wczesnego wspomagania. Celem spotkania było usprawnienie współpracy pomiędzy Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną,   a instytucjami wspierającymi rozwój dzieci i młodzieży .

 

   

                                

  


Z okazji zbliżających się świąt Wielkanocnych
życzymy wszystkim Państwu zdrowych, radosnych Świąt w gronie najbliższych.  Udanej, słonecznej pogody, spokoju i odpoczynku.

Dyrekcja i Zespół Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Przemyślu.

Wielkanoc 2021. Życzenia na święta [WIERSZYKI, SMS, POMYSŁY]

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Przemyślu

informuje, że:

przyjęcie dziecka lub ucznia do placówki kształcenia specjalnego odbywa się na podstawie  złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

W roku szkolnym 2021/2022 dyrektor odpowiedniego przedszkola specjalnego, szkoły specjalnej, specjalnego ośrodka szkolno -wychowawczego lub specjalnego ośrodka wychowawczego może przyjąć do odpowiedniego przedszkola specjalnego, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej specjalnej, szkoły specjalnej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego lub specjalnego ośrodka wychowawczego dziecko niepełnosprawne lub ucznia niepełnosprawnego będących obywatelami Ukrainy, o których mowa w § 1, na podstawie oświadczenia rodzica lub osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem lub uczniem po złożeniu do publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej, wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

( Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 21 marca 2022 r. (Dz.U.2022.645.2022.03.21).

 

Zapraszamy do zapoznania się z nowym artykułem naszego psychologa na temat: 

 ” Profilaktyka uzależnień od mediów. Niezbędne kompetencje nauczycieli i rodziców dzieci w wieku przedszkolnym ” – Lucyna Piętal

 

Informujemy, że w nowej zakładce pt: Informacje dla wolontariuszy i osób opiekujących się uchodźcami znajduje się konkretny instruktaż jak pomagać.

Zapraszamy do zapoznania się.

…………………………………………………………………

Życzenia na Dzień Kobiet 2021

Wszystkim kobietom i tym dużym i tym małym w dniu ich święta  życzymy samych pięknych chwil w życiu!!

 

Informujmy, że Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w obecnej trudnej sytuacji związanej z wybuchem wojny na Ukrainie  pracuje bez zmian. 

Szanowni  Państwo.

Nastał czas, kiedy to sąsiadujące z nami Społeczeństwo Ukraińskie stanęło
w obliczu wojny i  bardzo poważnego kryzysu humanitarnego. Mamy do czynienia ze zjawiskiem zagrożenia życia i zdrowia, falą uchodźczą, ludzkimi tragediami, trudnymi wyborami.  Jak zawsze wiąże się to z lękiem i strachem, bezradnością, dojmującym smutkiem, złością oraz  innymi trudnymi emocjami w wielkim natężeniu. Niczego nie możemy przewidzieć, wiele rzeczy przestało podlegać naszemu wpływowi.

W obliczu stresu pourazowego, w którym znajdujemy się po różnych traumatycznych przeżyciach, pierwszą zasadą jest odzyskanie kontroli nad naszym życiem, w takim stopniu, w jakim to jest możliwe.

W tej sytuacji spróbujmy mieć kontrolę i wpływ na to, na co rzeczywiście możemy: na naszą aktywność w pracy, na pomoc konkretnemu człowiekowi czy  konkretnej uchodźczej  rodzinie, aktywność wolontaryjną, przekazanie potrzebnych rzeczy do punktu zbiórki, uspokojenie
i pocieszenie naszych najbliższych. Nie traćmy czasu na wyczerpujące emocjonowanie się, tylko spróbujmy zrobić coś, co możemy zrobić konkretnie i pamiętajmy, iż nasza energia będzie potrzebna na długi jeszcze czas.

Pracownicy naszej poradni pozostają do nadzwyczajnej dyspozycji Prezydenta Przemyśla. Nasi specjaliści, pogrupowani w małe zespoły, są gotowi wspierać pracowników szkół i placówek oświatowych w działaniach wsparciowych. Ponadto cały  czas realizujemy  nasze statutowe działania. Możecie Państwo liczyć na wsparcie psychologiczne, pedagogiczne, interwencyjne i psychoedukacyjne.

 

Dyrektor Halina Wiśniewska  wraz z Zespołem

Podajemy nr, pod którym można uzyskać pomoc również w języku Ukraińskim 

800 12 12 12 

Jak skutecznie wpierać potrzebujących

Kim są uchodźcy ?

Uchodźcy to ludzie mający za sobą traumatyczne przeżycia. Nierzadko stracili swój dobytek a nawet członków rodziny. To ludzie potrzebujący bezpieczeństwa w sensie fizycznym i psychologicznym.

  1. Działaj racjonalnie a nie emocjonalnie.
  2. Jeśli jesteś w roli „ratownika”, to pamiętaj, iż musisz zadbać o swoją dobrą kondycję i bezpieczeństwo (zasada maski tlenowej w samolocie: w pierwszej kolejności wkłada ją matka a potem dziecko).
  3. Skupiaj się na swoim konkretnym działaniu, nie rozpraszaj się na kilka rzeczy na raz.
  4. Jeśli masz takowe to stosuj się do
  5. Pamiętaj, że człowiek w sytuacji uchodźcy potrzebuje przede wszystkim zabezpieczenia podstawowych potrzeb egzystencjalnych: bezpieczeństwa, ciepła, pożywienia, ukojenia, informacji.
  6. To Ty jesteś osobą, która kontroluje sytuację i wie co trzeba zrobić. Takiej postawy oczekują od Ciebie potrzebujący.
  7. Mów do ludzi spokojnym ale konkretnym i pewnym głosem, nie rozczulaj się, nie rozgaduj,  nie wypytuj o trudne przeżycia, jeżeli sami o tym nie wspominają.
  8. Dowiedz się, czego potrzebują. Słuchaj ich, nie nadużywaj zwrotu „rozumiem Cię”.
  9. Jeśli pracujesz w zespole ustal precyzyjny plan działania dla zespołu i określ, kto jaką pełni rolę.
  10. Skoncentruj się na praktycznym rozwiązaniu problemu.
  11. Uważaj, aby nie przedłużać czasu pomocy, inni też na nią oczekują.
  12. Zapytaj się siebie, czy sprawa bieżąca została załatwiona.
  13. Twoje zadanie, to zredukowanie ludzkiego lęku. Używaj zwrotów: witamy, tu jesteś bezpieczny, czego potrzebujesz, na kogo czekasz, jak się czujesz, etc.
  14. Miej oczy szeroko otwarte: taka sytuacja przyciąga ludzi o złych zamiarach: handlarzy żywym towarem, pedofilów, złodziei, prowokatorów, etc.
  15. Jeśli ktoś z Twoich podopiecznych jest w kryzysowym stanie (zamiar samobójczy, otępienie, rozpacz, etc.) w pierwszej kolejności zagwarantuj mu bezpieczeństwo i kontakt: podaj lek uspokajający, otul kocem, posiedź przy nim, przytul i spróbuj dać ukojenie. Masz takie kompetencje.

……………………………………………………………………………………….

                             

 Jak rozmawiać z dziećmi o wojnie =do poczytania,

Zabawny, na, plan, litery, wojskowy, działanie, rozmowa. Zabawny, wojna, dookoła, render, mapa, na, oni, podobny, cztery, | CanStock

……………………………………………………………

23.02.2022r przypada Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją.

Coraz częściej w naszej pracy spotykamy się z problemami emocjonalnymi dzieci. Uwagę zwraca fakt zwiększonej liczby dzieci apatycznych, smutnych , wycofanych. Depresja występuje również u dzieci. W pracy terapeutycznej podejmujemy się udzieleniu wszelkiej pomocy rodzicom oraz dzieciom dotkniętym tą chorobą . Pierwszym i najważniejszym etapem jest dobra diagnoza. W tym przypadku niezbędne są działania specjalistów nie tylko w zakresie psychologii ale przede wszystkim psychiatrii. Często pierwsze sygnały zauważa nauczyciel w szkole lub osoba z zewnątrz. Ważna jest nasza czujność – wszystkich dorosłych. Ważny jest przekaz: ” Jesteś dla mnie bardzo ważnym człowiekiem ” 

Dla tych,którzy potrzebowaliby natychmiastowej anonimowej pomocy podajemy niezbędne telefony kontaktowe. Warto je mieć.

                  

   800 70 2222 Całodobowa Linia Wsparcia

 (22) 59 491 00 Antydepresyjny Telefon Forum Przeciwko Depresji

  116 123 Bezpłatny Kryzysowy Telefon Zaufania dla Dorosłych 

800 70 22 22 Centrum Wsparcia dla Osób w stanie kryzysu psychicznego -bezpłatny telefon czynny całą dobę

22 270 11 65 Telefoniczne Wsparcie dla osób doświadczających lęku.

 

                        

………………………………………………………………………………………………………………………..

Zapraszamy do zapoznania SIĘ z ciekawym ARTYKUŁEM na temat: „Atopowe zapalenie skóry od strony psychologicznej „

W ostatnim czasie, w ramach praktyk studenckich w naszej Poradni, gościliśmy Panią Aleksandrę Klatkę, studentkę V roku psychologii Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Pani Praktykantka pogłębiała wiedzę z zakresu psychologii stosowanej, włączała się do działań placówki, a także przygotowała artykuł na temat wieloczynnikowych uwarunkowań występowania AZS.

Atopowe zapalenie skóry od strony psychologicznej

 

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest obecnie zaliczane do chorób cywilizacyjnych XXI wieku, jednak w dalszym ciągu, duża część społeczeństwa nie ma pojęcia o istnieniu omawianej dermatozy, o jej przyczynach oraz tym jak się objawia.

Czym zatem jest atopowe zapalenie skóry?

AZS jest przewlekłą, uciążliwą, zapalną, często nawracającą chorobą skóry, uważaną
za przekazywaną genetycznie. Na chwilę obecną jest trudna do wyleczenia. Mimo postępów nauk medycznych, schorzenie nie zostało jeszcze dokładnie zbadane, jednakże za główne przyczyny jego powstawania oraz występowania, uważa się stany psychiczne człowieka. Pozostałe przyczyny to różne alergeny, substancje drażniące, czynniki immunologiczne, środowiskowe oraz genetyczne. Choroba swój początek ma już we wczesnym dzieciństwie – oznakami są charakterystyczna morfologia, zmiany skórne oraz ich umiejscowienie.
U młodych dorosłych, niestety zauważa się nasilenie objawów choroby. Typowe cechy AZS to bardzo silny, dokuczliwy świąd oraz zmiany skórne w postaci wysypki, która może obejmować nawet całe ciało chorego. Atopowe zapalenie skóry zaburza normalne, codzienne funkcjonowanie człowieka. Uporczywy, intensywny świąd przyczynia się do zaburzeń snu (bezsenność). Nieestetyczna wysypka, której chorzy bardzo często nie są w stanie
w żaden sposób ukryć, doprowadza do spadku samooceny i poczucia własnej wartości. Kolejnymi konsekwencjami dermatozy, z jakimi zmagają się pacjenci są objawy depresyjne, tłumienie emocji; wzrasta także ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych oraz trudności
z koncentracją uwagi.

A co ze stresem?

Dotychczasowe badania, wykazują istotny związek między stresem a atopowym zapaleniem skóry. Czynniki stresogenne przyczyniają się do pogorszenia oraz początku zaostrzeń objawów AZS. Atopicy, którzy przez dłuższy czas znajdowali się w okresie remisji, czyli w okresie wyciszenia choroby, z chwilą doświadczenia silnego stresu, napięcia emocjonalnego – z powrotem zmagali się z zaostrzeniem zmian skórnych.

Stan skóry wpływa na stan emocjonalny człowieka. Spadek nastroju, lęk, stres pogłębiają objawy atopowego zapalenia skóry oraz innych chorób dermatologicznych. Chorzy powinni zadbać o siebie nie tylko od zewnątrz, ale przede wszystkim od wewnątrz. Dermatolodzy bardzo rzadko poruszają tę kwestię, a uważam, że jest ona priorytetowa. Wsparcie psychologiczne w postaci psychoterapii poznawczo-behawioralnej, psychoedukacji,
czy też stosowanie technik relaksacyjnych, w znacznym stopniu przyczynić się może
do lepszego funkcjonowania pacjentów, podwyższenia poczucia jakości ich życia. Leczenie od strony psychologicznej powinno koncentrować się na redukcji lęku oraz na zmianie myśli, którymi kieruje się pacjent na temat swojej choroby.

Niniejszą publikację, zakończę refleksyjną myślą Hipokratesa:

,,Leczyć trzeba nie tylko ciało, ale i duszę chorego.’’

Aleksandra Klatka

kadra poradni  nieustannie doskonali swoje UMIEJĘTNOŚCI       i poszerza WIEDZĘ na temat ISTNIEJĄCYCH problemów rozwojowych u dzieci, a TAKŻE SPOSOBÓW ich ROZWIĄZYWANIA. W ZWIĄZKU z POWYŻSZYM 9 WRZEŚNIA UCZESTNICZYła w szkoleniu na temat ;
mutyzm wybiórczy u dzieci”.

Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie Fundacji Mutyzm Wybiórczy Reaktywacja http://www.mutyzm-wybiorczy.org.pl

Algorytm postępowania w przypadku podejrzenia mutyzmu wybiórczego – rodzice – Mutyzm Wybiórczy

———————————————————————————

W ZWIĄZKU z powrotem dzieci do szkół ( koniec nauki zdalnej) proponujemy ciekawe ZAJĘCIA dla nauczycieli w celu podniesienia EFEKTYWNOŚCI integracji dzieci w klasach :

https://www.edukacja-zdrowotna.pl/pomysl-na-lekcje-wychowawcze-po-nauce-zdalnej/

https;//www.edunews.pl/system-edukacji/dyrektorzy/5423-przejście-do-szkoły-o-tym-co-wazne-wazniejsze-i-najwazniejsze

Czuli narratorzy.

            Czuła narracja o mojej rzeczywistości. Pod takim hasłem od grudnia do lutego odbyła się II edycja Festiwalu Humanistycznego w ramach Przemyskiej Akademii Talentów, którego  ideową inspiracją była  twórczość naszej noblistki Olgi Tokarczuk.

            Przedsięwzięcie  zostało zorganizowane dzięki współpracy Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu, Wydziału Edukacji UM oraz Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Przemyślu. Festiwal odbył się typowo dla nietypowych czasów, czyli w dużej części zdalnie. Do uczniów szkół średnich zaadresowano trzy wykłady. 1. Dr hab. Andrzej Juszczyk, literaturoznawca, wykładowca UJ, wykorzystując swoją  wykwintną elokwencję analizował zjawisko: „Prawdziwe kłamstwa. O tym jak fikcja (nie)pozwala nam zrozumieć świat”. Mg Agnieszka Andrzejewska, tłumaczka, wykładowczyni PWSW, w wywodzie „Jutronauci – jak oswoić przyszłość” próbowała  tchnąć nadzieję w słuchaczy, że po pandemii będzie lepiej. Na koniec wykładem „Where the Heart of English Beats” językoznawca i wykładowca PWSW dr Jacek Rachfał  zaprezentował akademicki poziom nauczania języka angielskiego. Wykładów wysłuchało ponad 250 uczniów. Dla nauczycieli, pedagogów i rodziców była adresowana odrębna prelekcja dr Anity Rawa-Kochanowskiej – psycholożki, psychoterapeutki z Lublina. „Lider czy obserwator? Rola rodziców i nauczycieli w relacji z młodym dorosłym”. Czyli jak w tym zmieniającym się świecie rozumieć i realizować rolę dorosłego w relacji z młodym, współczesnym  człowiekiem wchodzącym w życie.

            Dobór treści wykładów miał zainspirować uczestników Festiwalu do refleksji nad doświadczaniem życia,  nad kształtem i jakością  swojej obecności w realnej i nierealnej rzeczywistości. Szczególnie dorośli mogli przemyśleć swoją postawę, rolę i powinność wobec młodych dorosłych patrzących w przyszłość zarówno pozytywnie, z nadzieją  ale i przez pryzmat lęków, troski, niepewności, rezygnacji, etc.

            Poza wykładami ogłoszono konkurs na eseje i tłumaczenia. Celem przedsięwzięcia było zaktywizowanie młodzieży do dokonania wglądu i refleksji na temat tego, jak oni, jako podmioty/figury doświadczają aktualnej rzeczywistości/swojego tła. Zachęcono młodzież do spojrzenia z globalnej perspektywy na swoje życie, a przy okazji do ujawnienia biegłości literackiej oraz translatorskiej. Uczniowie pisali w języku polskim esej na temat zawarty w tytule Festiwalu ale także mogli przetłumaczyć fragmenty prozy Olgi Tokarczuk na języki ukraiński i angielski.

            Pod koniec lutego udało się spotkać z 8 młodymi autorami na żywo w auli uczelnianej  (oczywiście przy zachowaniu zabezpieczeń epidemiologicznych) i oficjalnie, w obecności Rektora  PWSW, Pana prof. Adama Treflera,  podsumować i zamknąć II edycję Festiwalu Humanistycznego.

Melania Husar (II LO w Przemyślu) przetłumaczyła biegle na język angielski  fragment o „obcym w domu”, który w jej uzasadnieniu skojarzył się z obecną od roku pandemią-obcą, nieproszoną,  sytuacją psująca nam życie.

Sonia Kohut (ZSO Nr 2) dokonała tłumaczenia na język ukraiński fragmentu prozy mówiącego o relacji człowieka z naturą, również wskazując na asocjacje z teraźniejszością. Sonia również napisała esej, w którym umieściła takie zdanie: „Ostatnio ludzie się psują. Czy może tylko tak się wydaje ? Nie kochamy tak szczerze jak kiedyś, coraz więcej ludzi pogrążonych jest  w depresji, samobójstwa zdarzają się coraz częściej, wszędzie widoczny jest egoizm”.

Interesujące prace stworzyły uczennice Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr 2: Wiktoria Śliwiak, Oliwia Szafran, Natalia Pelczar. Autorki – każda na swój  oryginalny sposób  – podzieliły się z czytelnikami  percepcją  granic światów: dźwięków i ciszy. Wiktoria mówi: „Stoję na granicy dwóch światów, bo mam też towarzystwo osób słyszących. Który z nich jest mi bliższy … nie wiem”. Oliwia zastanawia się pragmatycznie w kontekście porad u lekarza: „Jednak nikt nie zwrócił uwagi na osoby głuche. Jak mam rozmawiać przez telefon? Jak powiedzieć o swoich dolegliwościach?” Natalia szczerze dzieli się swoim trudnym doświadczeniem z przeszłości: „Mój cudowny świat odszedł”.

Krystian Jakubczak (I LO) w sposób sugestywny opisał  trudy dorastania: „Ogromna presja i oczekiwania społeczeństwa, rodziny i szkoły często wywołują efekt odwrotny od zamierzonego”.

Julia Wilczek (Liceum Salezjańskie)  w niemalże reporterskim  stylu przedstawiła dylematy współczesnej młodzieży wobec wyborów, do jakich prowokuje nasza społeczna i polityczna rzeczywistość.

Paweł Olchowy (II LO) obserwując bieżącą rzeczywistość i podsumowując ubiegły rok kreśli dla przyszłości świata dwa scenariusze: pozytywny i negatywny. Swój esej kończy pozytywną wizją odnajdując dobroczynną zawartość „połowy szklanki”.

Justyna Homa, Jarosławianka, skupia się w swej narracji na drobiazgach, potrafiących przywrócić równowagę zagubionemu człowiekowi: „Każdy mocniejszy czy słabszy podmuch wiatru, mierzwiący włosy , który przynosi tak  niesamowicie potężną świadomość tego, że się żyje. Tu i teraz.”

            Jaka jest kondycja mentalna młodych ludzi dzisiaj?  Młodzi ludzie obawiają się przyszłości. Może dlatego, że my dorośli, nie ułatwiamy im pokonania rozwojowych lęków egzystencjalnych. Naszą bezmyślnością, nieodpowiedzialnością i krótkowzrocznością podważamy dotychczasowe punkty odniesienia, które dawały młodym poczucie stabilności i  bezpieczeństwa. Młodzi ludzie w swoim antycypowaniu przyszłości czują się samotni i nie bardzo  liczą na pomoc dorosłych. Młodzi są zagubieni i nieco zdezorientowani. Strzałka kompasu, która kiedyś pokazywała kierunki, dziś wariuje i trudno jej ufać. Młodzi w sobie samych szukają wsparcia i pomysłu. Z pewnością są czułymi, uważnymi i mądrymi obserwatorami świata. Dokonują przenikliwej oceny naszego postępowania. Są krytyczni. Czują smutek i niekiedy beznadzieję. Ale mimo to finalnie widzą się w metaforze człowieka sięgającego gwiazd. I w tej postawie optymistycznej, aktywnej i ekspansywnej widzę nadzieję. Dla nich, dla świata. Dziękuję wszystkim uczestnikom Festiwalu.

Joanna Markin.

Prezent na Dzień Nauczyciela oczami Pepito

14  października obchodzimy święto Edukacji Narodowej tzw. Dzień Nauczyciela 

Z okazji tego święta
życzymy takich myśli i marzeń
które dają się urzeczywistnić,
pięknych i szlachetnych pomysłów,
które podszeptuje serce,
cierpliwości i wytrwałości,
aby służba dzieciom
tym starszym i tym młodszym
zrodziła wiele szlachetnych owoców.